لطفا منتظر بمانید...

زمان تقریبی مطالعه مقاله :6 دقيقه

گیربکس دو کلاچه چیست؟ | معرفی کامل و طرز کار گیربکس دو کلاچه

 

سیستم انتقال قدرت (Transmission) از نظر نوع تعویض دنده به دو دسته معمولی و اتوماتیک تقسیم بندی می‌شود که در سیستم انتقال قدرت معمولی، راننده با فشار دادن پدال کلاچ و با استفاده از دسته دنده، دنده را تعویض مى‌کند. این مدل دنده‌ها مخصوص رانندگانی است که عشق رانندگی هستند و به علاوه قیمت کمتری برای خودرو رقم می‌زند.  در سیستم انتقال قدرت اتوماتیک با استفاده از یک مبدل گشتاور (به جای کلاچ) و یک یا چند مجموعه چرخ دنده، همه کارهاى تعویض دنده به صورت خودکار انجام می‌گیرد. سیستم اتوماتیک بیشتر برای رانندگان تازه کار است که به راحتی هنگام رانندگی اهمیت می دهند، به علاوه مصرف سوخت خودروهای دنده اتومات کمتر از مدل دستی است.

 

گیربکس دو کلاچه

 

اما سیستم دیگرى بین این دو سیستم وجود دارد که ترکیبى از بهترین ویژگى هاى هر دو سیستم را داراست. این سیستم انتقال قدرت دو کلاچه است که به آن، سیستم انتقال قدرت شبه اتوماتیک، سیستم دستى بدون کلاچ یا سیستم دستى انتقال قدرت اتوماتیک شده هم گفته مى‌شود. البته در ماشین‌هاى مسابقه سیستم‌هاى شبه اتوماتیک مانند گیربکس دستى متوالى همواره مورد استفاده بوده‌اند اما در ماشین هاى معمولى تکنولوژى نسبتا جدیدى است.

 

 

 

تاریخچه گیربکس دو کلاچه

گیربکس DCT توسط مهندس فرانسوی، ادولف گکرس، قبل از جنگ جهانی دوم ابداع شد ولی هیچگاه از نمونه کامل آن در خودرویی استفاده نشد. اولین نمونه‌ی کامل گیربکس دو کلاچه در اوایل دهه‌ی ۱۹۸۰توسط هری وبستر، مهندس بریتانیایی در شرکت اتوموتیو پروداکتس Automotive Products) ) روی مدل‌هایی چون نسل اول فورد فیستا، فورد رنجر و پژو 205 سوار شد.

 

گیربکس دو کلاچه

 

پس از این مهندسان پورشه و آئودی از نمونه‌های مخصوص به خود در خودروهای مسابقه‌ای استفاده کردند. گیربکس دوکلاچه‌ی پورشه موسوم به PDK در مدل‌های 956 و 962C نصب شده بود. پس از این فولکس‌واگن با نسل چهارم هاچ‌بک گلف نسخه‌ی R32 اولین خودروی جاده‌ای مجهز به گیربکس DCT را عرضه کرد. تا به‌امروز نیز، فولکس واگن و فورد بزرگ‌ترین خودروسازانی بوده‌اند که از گیربکس DCT در محصولات خود استفاده کرده‌اند.

 

گیربکس دو کلاچه

 

یک گیربکس دو کلاچه مانند یک گیربکس (DSG Direct Shift Gearbox) است که از دو کلاچ استفاده مى‌کند و در عین حال پدال کلاچ ندارد. کنترلرهای الکترونیکى و هیدرولیکى پیچیده‌اى کلاچ‌ها را کنترل مى‌کنند. در DCT (سیستم انتقال قدرت دو کلاچه) کلاچ ها مستقل از هم عمل مى‌کنند. یک کلاچ چرخ دنده‌هاى فرد را کنترل مى‌کند و دیگرى چرخ دنده‌هاى زوج. با استفاده از این شیوه دنده بدون قطع جریان نیرو از موتور به چرخ‌ها عوض مى‌شود.

 

 

طرز کار سیستم انتقال قدرت دو کلاچه

یک شفت دو قسمتى در مرکز سیستم DCT قرار دارد که بر خلاف گیربکس‌هاى دستى معمولى که همه چرخ دنده‌ها روى یک شفت ورودى قرار دارند، چرخ دنده‌هاى زوج و فرد را به وسیله دو شفت ورودى از هم جدا مى‌کند.

 

گیربکس دو کلاچه

 

در ویدیوی زیر طرزکار گیربکس دو کلاچه بررسی شده است. پیشنهاد می کنیم قبل از خواندن باقی متن آن را تماشا کنید:

 

 

این چگونه ممکن است؟ شفت خارجى به صورتى سوراخ شده که محفظه اى را براى شفت داخلى فراهم مى‌کند و شفت داخلى در آن جا مى‌گیرد. شفت خارجى به چرخ دنده‌هاى دو و چهار وصل است و شفت داخلى به چرخ دنده‌هاى اول ،سوم و پنجم متصل است. تصویر زیر ترتیب قرار گیرى اجزا را در یک سیستم پنج دنده DCT نشان مى دهد. توجه کنید که یک کلاچ چرخ دنده‌هاى دوم و چهارم را کنترل مى‌کند و کلاچ دیگر به صورت مستقل چرخ دنده‌هاى اول و سوم و پنجم را کنترل مى‌کند. این همان چیزى است که تعویض برق آساى دنده‌ها را ممکن مى‌کند و در عین حال قدرت همواره به صورت ثابت یه چرخ‌ها منتقل مى‌شود. سیستم انتقال قدرت اتوماتیک استاندارد نمى‌تواند این نیاز را برطرف کند زیرا در این سیستم براى تمام چرخ دنده‌ها از یک کلاچ استفاده مى‌شود.

 

گیربکس دو کلاچه

 

از آنجایى که سیستم دو کلاچه شبیه سیستم اتوماتیک است شاید فکر کنید که این سیستم به مبدل گشتاور نیاز داشته باشد، چیزى که در سیستم اتوماتیک مورد نیاز است تا قدرت به چرخ ها منتقل شود. در حالى که DCT به مبدل گشتاور نیاز ندارد. به جاى آن DCTهایى که هم اکنون در بازارند از کلاچ‌هاى چند صفحه‌اى خیس استفاده مى‌کنند.کلاچ خیس کلاچى است که اجزاى کلاچ را در مایعى شست و شو مى‌دهد تا هم اصطکاک کم شود هم از گرماى تولید شده کاسته شود. تولیدکنندگان در حال توسعه DCTهاىی با کلاچ خشک درست مانند سیستم‌هاى دستى هستند. اما ماشین‌هایى که مجهز به DCT هستند از کلاچ خیس استفاده مى‌کنند.

 

گیربکس دو کلاچه

 

بسیارى از موتورسیکلت‌ها از یک کلاچ چند صفحه‌اى استفاده مى‌کنند. درست همانند مبدل گشتاور ،کلاچ چند صفحه‌اى از فشار هیدرولیکى براى به حرکت در آوردن چرخ دنده ها استفاده مى‌کند. مایع کار خود را در داخل پیستون کلاچ انجام مى‌دهد. وقتى که کلاچ درگیر مى‌شود فشار هیدرولیکى داخل پیستون فنرهاى حلقه شده را تحت فشار قرار مى‌دهد. با این کار یک دسته از صفحه‌هاى کلاچ و دیسک‌هاى اصطکاکى به صفحه فشار که ثابت است فشرده می‌شوند. دیسک‌هاى اصطکاکى داراى دندانه‌هاى داخلى هستند و به گونه‌اى طراحى شده‌اند که با دندانه‌هاى روى غلطک‌هاى کلاچ درگیر شوند و این غلطک ها هم به نوبه خود با چرخ دنده‌هایى که نیرو را انتقال مى دهند درگیر مى‌شوند.

سیستم انتقال قدرت دو کلاچه خشک آئودى (Audi) ، هم یک فنر حلقه‌اى کوچک هم یک فنر بزرگ میانى دارد. به منظور آزاد کردن کلاچ ،از فشار روغن درون پیستون کاسته مى‌شود. با این کار فنرهاى پیستون که اعمال فشار روى مجموعه کلاچ و صفحات فشار را ممکن مى‌کنند به حالت آزاد بر مى‌گردد.

 

 

ویژگی های گیربکس دو کلاچه

از بهترین ویژگی‌های گیربکس‌های دو کلاچه، تجربه‌ی لذت بخش رانندگی آن است. علاوه بر تعویض دنده‌ی سریع و اتوماتیک، امکان تغییر آن به‌حالت نیمه‌خودکار هم وجود دارد.

 

گیربکس دو کلاچه

 

میانگین تعویض دنده‌ گیربکس دو کلاچه حدود ۸ میلی‌ثانیه است که از هر نوع گیربکس دیگری سریع‌تر است. شتاب‌گیری نیز با خودروهای مجهز به گیربکس دو کلاچه آرام و بدون تکان شدید است که سواری لذت بخشی برای تمام سرنشینان ایجاد می‌کند. اما جالب‌ترین ویژگی این گیربکس برای خریداران خودرو، مصرف سوخت بهینه‌تر آن است. دلیل این نیز تداوم جریان انتقال قدرت در خودروهای مجهز به گیربکس دو کلاچه است.

 

گیربکس دو کلاچه

گیربکس دو کلاچه

 

نکته‌ی منفی گیربکس دو کلاچه را می‌توان در قیمت بالاتر ساخت و تعمیر و پیچیدگی بیشتر خلاصه کرد.

 

نتیجه گیری

گیربکس های دو کلاچه با وجود مزیت‌های جذاب، قیمت تمام شده خودرو را بالا می‌برند که باعث می شود اکثر خودروسازان برای صرفه اقتصادی خودرو به دنبال جایگزینی برای آن بگردند. معروف‌ترین آنها را می توان گیربکس CVT دانست که مصرف سوخت بهینه و سواری راحتی دارند اما قادر به مدیریت گشتاورهای بالا و ترمز موتور نیستند به‌همین دلیل است که بیشتر خودروهای خانوادگی، اقتصادی از این نوع گیربکس استفاده می‌کنند و مدل‌های آف‌رود، اسپرت و سوپراسپرت از گیربکس دو کلاچه بهره می‌برند.

 

دسته بندی مقالات

خودرو

موتور سیکلت

ماشین ‌آلات سنگین