لطفا منتظر بمانید...

زمان تقریبی مطالعه مقاله :6 دقيقه

ترمز ESP | هر آنچه باید در مورد ESP بدانید

 

در این مقاله به معرفی و بررسی کامل ترمز ESP می پردازیم و نحوه عملکرد و اجزای آن را بررسی می کنیم.

 

امروزه شاهد رشد و توسعه سیستم‌های ایمنی خودرو هستیم. از آغاز زمان ساخت خودرو، بشر دغدغه مهار و کنترل این ماشین آهنی را داشت. ایده‌ی ترمز و توسعه آن از این دغدغه منشأ گرفته است.

دو سیستم ترمز ABS و EBD را پیش از این مورد بررسی قرار داده ایم که می توانید در مقالات زیر به آنها رجوع کنید. در این پست نیز به سیستم ترمز ESP پرداخته‌ایم.

 

ترمز ESP

ترمز ESP

 

 

 

از مدلهای ترمز معروف که معمولا نام آن همراه دو سیستم قبل می آید، سیستم ترمز ESP است. این عبارت در واقع مخفف (Electronic Stability Program) است و به معنی سیستم کنترل الکترونیکی پایداری است. سیستم ESP از جدیدترین سیستم‌های ایمنی خودرو است که از سال 2002 معرفی شد و استفاده از آن در خودروهای جدید رشد زیادی داشته است. وظیفه این سیستم کنترل مطلوب خودرو در سطح جاده و حفظ ثبات آن هنگام پیچیدن است.

 

در ویدیوی زیر به توضیح عملکرد ترمز ESP پرداخته ایم. پیشنهاد می کنیم قبل از خواندن باقی متن آن را تماشا کنید:

 

 

در خودروهای عادی با فشردن پدال ترمز، هر چهار چرخ به یک اندازه نیروی ترمز دریافت می‌کنند. البته این مورد مشکلی ندارد مگر در مواقعی که شرایط یا وزن وارده به هر چرخ متفاوت باشد. عملکرد سیستم ESP را می‌توان اینگونه تعبیر کرد که هنگام ترمز، نیرو به شکل جداگانه‌ای به هر چرخ وارد می‌شود.

تصور کنید پس از ترمز گرفتن یکی از چرخ های خودرو به دلیل نیروی وارده از ترمز و شرایط موجود قفل کند، در این صورت خودرو حول چرخ قفل شده می‌چرخد. این اتفاق وقتی سرعت از حدی بالاتر باشد یا جاده لغزنده باشد به دو مشکل اساسی می‌انجامد:

 

ترمز ESP

 

  • کم فرمانی (Under Steer)

 

تصور کنید که مسیر لغزنده باشد یا خودرو سرعت بالایی داشته باشد، مخصوصا اگر خودرو دیفرانسیل جلو باشد پدیده‌ی کم فرمانی اتفاق می‌افتد. کم فرمانی را اینگونه معنی می‌کنند که با فرمان دادن خودرو، مسیر آن تغییر نکند و در پیچ ها به منحرف شدن خودرو از مسیر جاده می‌انجامد.

علت این پدیده مشخص است از آنجا که خودرو دیفرانسیل جلو است نیرو به چرخ های جلو وارد می شود و وزن خودرو در جلوی آن بیشتر است.

حال اگر سرعت خودرو زیاد باشد، انرژی جنبشی خودرو نیز زیاد خواهد بود و اگر انرژی جنبشی به قدری باشد که چرخ‌های جلو نتوانند جهت آن را تغییر دهند، خودرو مسیر مستقیم را ادامه داده و تغییر مسیر نمی‌دهد.

 

همچنین بخوانید:  هد آپ دیسپلی چیست؟

 

ترمز ESP

 

  • بیش فرمانی (Over Steer)

تصور کنید که مسیر لغزنده باشد یا سرعت خودرو خیلی زیاد باشد ولی خودرو دیفرانسیل عقب باشد، در این شرایط پدیده ی بیش فرمانی اتفاق می‌افتد. تعریف آن نیز بدین گونه است که با فرمان دادن راننده، خودرو بیشتر از مقداری که راننده می‌خواهد می پیچد و در نهایت از مسیر جاده منحرف می‌شود.

 

ترمز ESP

 

علت به وجود آمدن بیش فرمانی کمی پیچیده تر از حالت کم فرمانی است. به صورت ساده می‌توان گفت که به علت دیفرانسیل عقب بودن خودرو، نیرو به چرخ‌های عقب وارد شده و به محض این که خودرو کمترین انحراف را در پیچ پیدا کند، نیروی چرخ‌های عقب، خودرو را بیش از مقدار خواسته شده می‌پیچاند و در نهایت آن را از مسیر خارج می‌کند.

 

نحوه عملکرد ترمز ESP

 

کامپیوتر (ECU) سیستم ESP با استفاده از سنسور فرمان از جهت مورد نظر راننده مطلع می‌شود. این سنسور چرخ‌ها و محاسبات اختلاف سرعت ایجاد شده و وضعیت خودرو را روی سطح را تخمین می‌زند و با مقایسه این دو داده، انحراف خودرو از مسیر مورد نظر را بررسی می‌کند و هنگام گردش فرمان، بین چرخ‌ها و اطلاعات سنسور شتاب، جهت مورد نظر راننده را مشخص می‌کند. اگر لغزش جانبی در خودرو ایجاد شده باشد، سیستم ESP آن ‌را به حالت اولیه خود باز می‌گرداند.

 

ترمز ESP

 

البته سیستم ESP به تنهایی عمل نمی‌کند بلکه از دیگر امکانات ایمنی خودرو مثل ترمز ABS و کنترل نیروی رو به جلو (Traction) نیز کمک می‌گیرد.

 

ترمز ای‌اس‌پی با اندازه‌گیری مداوم مقادیر زیر وضعیت حرکتی خودرو را بررسی می‌کند:

 

۱- سرعت گردش هر چرخ و سرعت حرکت خودرو

۲- وضعیت قرار گیری فرمان و محاسبه سرعت گرداندن فرمان

۳- میزان شتاب وارده طولی و شعاعی به خودرو

۴- وضعیت موتور از نظر گشتاور تولیدی

۵-  بررسی وضعیت مسیر حرکت از نظر خیس یا خشک بودن و میزان لغزندگی آن (در بعضی مدلها)

 

ترمز ESP

 

با بررسی این مقادیر ترمز ESP یک طرح کلی برای نحوه حرکت خودرو و وضعیت چرخها تنظیم می‌کند و در صورت ضرورت کنترل خودرو را به دست می‌گیرد. به این ترتیب که با  توجه به سرعت حرکت خودرو، شتاب وارده به خودرو از جهات مختلف وهمینطور چگونگی کارکرد راننده با فرمان نتیجه گیری می‌کند که شرایط حرکت خودرو چگونه است. سپس با تشخیص حالت خودرو با استفاده از یک یا چند ترمز چرخها و گشتاور موتور شروع به اصطلاح وضعیت حرکت خودرو می‌کند.

 

همچنین بخوانید:  سیستم کی لس چیست؟

 

اجزای سیستم ESP

همانطور که عنوان کردیم ترمز ESP از سیستم ABS و Traction برای کنترل وضعیت خودرو کمک می‌گیرد. سنسورها و قطعات زیر نیز از اجزای اصلی تصمیم‌گیری ترمز ESP هستند:

  • سنسور کنترل پایداری
  • سنسور زاویه فرمان
  • سنسور چرخش حول محور قائم (سنسور Yaw)
  • کامپیوتر خودرو (ECU)
  • ترمزهای هر چرخ
  • قسمت هیدرولیکی به همراه واحد کنترل

 

 

شرکت‌های مختلف خودروسازی نام‌های مختلفی برای این سیستم انتخاب کرده‌اند. به طور مثال شرکت آلفارومئو به آن VDC، ب‌ام‌و به آن DSC، فراری به آن CST و لکسوس به آن VDIM می‌گویند باقی نام های سیستم ESP که ممکن است با آنها بر بخورید به صورت زیر هستند:

(VSA) (DSC) (AFS) (RSC) (IVD) (ESC) (VSC) (MSP) (ASC) (PCS) (PSM) (DSTC)

سیستم ESP با نماد زیر شناخته می‌شود که در تمام خودروها یکسان است، به همین دلیل در صورتی که به آن نیاز ندارید می توانید با فشار کلید آن، این سیستم را غیرفعال کنید.

 

ترمز ESP

 

سیستم ESP امروزه از اهمیت بالایی در خودرو برخوردار است و می‌توان آن را از مؤثرترین تکنولوژی ها و پیشرفت‌ها در راستای کاهش تصادف جاده‌ای دانست. دقت داشته باشید که شرایط لغزندگی و ناهمواری جاده اجتناب ناپذیرند و استفاده از سیستم ESP حفظ کنترل خودرو در این شرایط را بسیار راحت‌تر می‌کند.

 

دسته بندی مقالات

خودرو

موتور سیکلت

ماشین ‌آلات سنگین