لطفا منتظر بمانید...

زمان تقریبی مطالعه مقاله :9 دقيقه

پروتون | تاریخچه کامل برند به همراه معرفی محصولات

 

پروتون یک شرکت بزرگ مالزیایی است که در زمینه طراحی، تولید، توزیع و فروش خودرو فعالیت می‌کند. این شرکت اولین خودروسازی داخلی مالزی بود. پروتون مخفف عبارت شرکت خودروسازی ملی در زبان مالزیایی است.

پروتون در ابتدا کار خود را با مونتاژ محصولات میتسوبیشی و عرضه آن‌ها با برند خود شروع کرد ولی خیلی زود اولین خودروی خود را طراحی کرد که در آن از یک موتور ساخت میتسوبیشی استفاده می‌شد. این خودرو در سال ۲۰۰۰ عرضه شد. در حال حاضر پروتون ترکیبی از خودروهای تولید داخل و مونتاژ داخل را عرضه می‌کند و در ۱۵ کشور مختلف حضور دارد. این شرکت همچنین مالک برند لوتوس نیز هست و در سال ۲۰۱۷ شرکت چینی جیلی ۴۹ درصد سهام پروتون و ۵۱ درصد سهام لوتوس را از این شرکت خرید.

 

 

دهه ۱۹۸۰ – سرآغاز پروتون

ایده تولید یک خودروی ملی اولین بار در سال ۱۹۷۹ توسط نخست‌وزیر وقت مالزی مهاتیر محمد مرح شد و هدف آن تقویت صنایع داخلی مالزی بود. در سال ۱۹۸۲ کابینه دولت این طرح را تایید کرد و همین منجر به تاسیس پروتون در تسال ۱۹۸۳ شد. اختیار این مجموعه صنعتی به طور کامل دست دولت مالزی بود.

 

تاریخچه برند پروتون

 

بین سال‌های ۱۹۸۳ و ۱۹۸۴ پروتون شروع به مذاکره با میتسوبیشی کرد و یک توافق همکاری بین دو شرکت امضا شد تا اولین خودروی ساخت مالزی را تولید کنند. نتیجه این تلاش‌ها خودروی پروتون ساگا بود که در سال ۱۹۸۵ عرضه شد. این خودرو بر اساس نسل دوم میتسوبیشی لنسر فیوره (میتسوبیشی میرا) طراحی شده بود و در آن از موتور میتسوبیشی اوریون استفاده شده بود. استقبال از این خودرو آنقدر زیاد بود که کارخانه‌های ابتدایی پروتون توانایی پاسخ‌دهی به تقاضای مشتریان را نداشتند. تا سال ۱۹۸۶ پروتون توانسته بود ۶۴ درصد بازار داخلی در سگمنت خودروهای زیر ۱۶۰۰ سی‌سی را تصاحب کند. در سال ۱۹۸۷ یک نسخه هاچ‌بک از پروتون ساگا با نام پروتون ساگا آیروبک عرضه شد که از موتور قدرتمندتر میتسوبیشی 4G15 استفاده می‌کرد.

سال ۱۹۸۹ پروتون با دو مدل خودروی ساگا وارد بازار انگلستان شد و با استقبال زیادی مواجه شد. دوران خوشی پروتون چندان پایدار نبود و در اواخر دهه ۱۹۸۰ با شروع رکود اقتصادی جهانی و نبود تخصص فنی کافی در زمینه مدیریت پروتون، فروش آن‌ها به شدت کاهش پیدا کرد. همین باعث شد در سال ۱۹۸۸ یکی از مدیران ارشد میتسوبیشی به نام کنجی ایوابوچی مدیرعامل شرکت پروتون شود. تحت رهبری او پروتون در سال‌های بعد توانست هم در داخل کشور و هم در عرصه بین‌المللی به شکل گسترده‌ای توسعه پیدا کند.

 

دهه ۱۹۹۰ – توسعه پروتون

در سال ۱۹۹۲ این شرکت خودروی پروتون ساگا ایسوارا را عرضه کرد. این خودرو از پلتفرم قدیمی میتسوبیشی که در پروتون ساگای نسل اول به کار گرفته شده بود استفاده می‌کرد اما طراحی داخلی و ظاهری آن توسط خود شرکت پروتون انجام شده بود. استفاده از این خودرو به عنوان تاکسی در دهه ۹۰ در مالزی بسیار زیاد بود.

 

تاریخچه برند پروتون

 

در سال ۱۹۹۳ پروتون ویرا عرضه شد که از هر دو مدل ساگا و ساگا ایسوارا سریع‌تر، قدرتمندتر و مجهزتر بود. ویرا بر اساس نسل چهارم میتسوبیشی لنسر که سال ۱۹۹۱ عرضه شده بود طراحی و تولید شده بود. تا سال ۱۹۹۶ در تمام مدل‌های مختلف خودروهای پروتون از شش موتور مختلف تولید میتسوبیشی استفاده می‌شد. پروتون ویرا تنها خودروی پروتون است که مجهز به موتور دیزلی هم شده بود.

سال ۱۹۹۴ خودروی پروتون ساتیرا که یک هاچ‌بک بود عرضه شد و در سال ۱۹۹۶ هم خودروی کوپه پروتون پوترا عرضه شد. در طول دهه نود پرتون با سرعت خیره‌کننده‌ای شروع به صادرات محصول به کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همچنین کشورهای خاورمیانه‌ای کرد. نسل دوم پروتون پردانا که در سال ۱۹۹۹ روانه بازار شده بود تنها مدل پروتون است که در آن از یک موتور V6 استفاده شده است. پروتون پرادنای اصلی در سال ۱۹۹۵ عرضه شده بود.

در سال ۱۹۹۶ پروتون هشتاد درصد شرکت انگلیسی لوتوس را به ارزش ۵۱ میلیون یورو خرید. تا سال ۲۰۰۳ پروتون باقیمانده سهام لوتوس را نیز خرید و کنترل آن را در اختیار گرفت اما همکاری‌های این دو شرکت از همان سال ۹۶ آغاز شده بود. تمام مدل‌های مختلف پروتون با سیستم تعلیق و هندلینگ تولید شده توسط شرکت لوتوس عرضه می‌شدند. پروتون ساتریا که به عقیده بسیاری بهترین خودروی مالزیایی تاریخ است در نیتجه همین همکاری تولید و عرضه شده بود.

 

 

 

تاریخچه برند پروتون

 

دهه ۲۰۰۰ – روزهای سخت پروتون در قرن بیست و یکم

پروتون واجا اولین خودروی پروتون بود که کاملا در خود مالزی طراحی و تولید شده بود. این خودرو در سال ۲۰۰۰ وارد بازار شد. عرضه قرار بود این خودرو باعث شود پروتون در مسیر کاملا جدیدی قدم بردارد و پایانی باشد برای همکاری‌های گسترده پروتون با خودروسازان خارجی که برای این برند دست و پا گیر شده بودند، اما نتیجه چیز دیگری بود. واجا در رقابت با خودروهای مشابه عقب افتاده بود و نتوانست نظر مشتریان داخلی را نیز جلب کند. این باعث ضعیف شدن برند پروتون شد و باعث شد پرودوا، دیگر خودروساز مالزی از آن‌ها پیشی بگیرد.

 

تاریخچه برند پروتون

 

در سال ۲۰۰۲ پروتون خودروی جومباک را معرفی کرد که توانست تبدیل به اولین خودروی پروتون شود که در بازارهای خارجی به خصوص استرالیا، بیشتر از بازار داخلی فروش کند. سال ۲۰۰۴ اولین خودروی پروتون با موتور تولید شده در مالزی عرضه شد.

در سال ۲۰۰۳ بالاخره پروتون توانست کارخانه جدید خودروسازی خود را افتتاح کند. قرار بود این کارخانه در سال ۱۹۹۸ افتتاح شود ولی بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷ باعث به تاخیر افتادن این امر شد. ساخت این کارخانه تقریبا ۵۸۰ میلیون دلار هزینه در پی داشت. سال ۲۰۰۴ پروتون تلاش کرد با خرید برند در حال ورشکستگی ام‌وی آگوستا آن را احیا کند اما در این موفق نشد و در سال ۲۰۰۵ مجبور به فروش آن شد.

در نیمه دوم دهه ۲۰۰۰ اقبال پروتون در بازار داخلی بازگشت. این در حالی بود که بازار مالزی کاملا توسط خودروهای پرودوا که از فناوری تویوتا استفاده می‌کردند قبضه شده بود. سال ۲۰۰۷ پروتون خودروی پرسونا را وارد بازار کرد که جانشین پروتون ویرا بود.  علیرغم شباهت‌های بسیار زیاد این خودرو با پروتون جن ۲ (Gen-2) این خودرو بلافاصله در مالزی محبوب شد و در سه ماهه اول عرضه بیش از ۱۹۸۴۰ دستگاه از آن فروخته شد.

در سال ۲۰۰۸ پروتون بالاخره بعد از سال‌ها انتظار نسل دوم پروتون ساگا را عرضه کرد. این خودرو کار سختی در پیش داشت چرا که پروتون ساگا پرفروش‌ترین و موفق‌ترین مدل پروتون بود و بیش از ۲۳ سال از حضور آن در بازار می‌گذشت. نسل دوم اما توانست بر تمام این مشکلات فائق بیاید و در کمتر از دو هفته ۲۳ هزار دستگاه از آن فروخته شد. این خودرو توانست در دو سال بعد از تولیدش به ترتیب رتبه‌های سوم و دوم فروش را در میان خودروهای پروتون کسب کند، هرچند این خودرو هم نتوانست از پس رقیب اصلی خود یعنی پرودوا مای‌وی برآید. خودروی بعد پروتون اکسورا نام داشت و اولین ون ۷۸۸ نفره تولید داخل مالزی بود. تا آن زمان بازار خودروهای ون در مالزی کاملا در اختیار تویوتا آوانزا و نیسان گرند لیوینا بود. از زمان عرضه، این خودرو همیشه در فهرست ده خودروی پرفروش سال مالزی بوده است. پروتون اکسورا، پرسونا و نسل جدید ساگا توانستند بعد از یک دهه افول و ضرر، دوباره پروتون را احیا کنند.

 

 

 

تاریخچه برند پروتون

 

دهه ۲۰۱۰ – بازگشت پروتون

در دسامبر ۲۰۰۸ پروتون و میتسوبیشی دوباره تصمیم به همکاری گرفتند و نتیجه این همکاری این شد که پروتون اجازه پیدا کرد میتسوبیشی لنسر ۲۰۰۷ را با برند پروتون در مالزی عرضه کند. این خودرو پروتون اینسپیرا نام داشت و در سال ۲۰۱۰ عرضه شد. پروتون در سال ۲۰۱۰ در نمایشگاه خودروی ژنو از اولین خودروی مفهومی هیبریدی خود با نام ایماس (EMAS) رونمایی کرد.

سال ۲۰۱۲ پروتون توسط شرکت DRB-HICOM خریداری شد که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خوشه‌ای مالزی بود. در سال ۲۰۱۲ این شرکت خودروی پروتون پریوه را عرضه کرد. این تنها خودروی ساخته شده در مالزی بود که توانست از NCAP استرالیا پنج ستاره کامل دریافت کند. یک سال بعد خودروی هاچ‌بک پروتون سوپریما اس به عنوان مکمل مدل پریوه عرضه شد. این خودرو هم توانست از ANCAP پنج ستاره کامل دریافت کند. در سال ۲۰۱۳ پروتون بعد از سه سال نسل دوم پروتون پردانا را عرضه کرد. این خودرو بر اساس هوندا آکورد طراحی و ساخته شده بود و تنها در اختیار مقامات و سازمان‌های دولتی قرار گرفت.

سال ۲۰۱۴ با عرضه اولین خودروی کامپکت پروتون به نام پروتون آیریز همراه بود. این خودرو برای رقابت مستقیم با پرودوا مای‌وی طراحی شده بود. در سال ۲۰۱۶ پروتون از موتورهای جدید خود رونمایی کرد. این ۶ موتور همگی با همکاری شرکت‌های لوتوس و ریکاردو طراحی شده بودند و از سال ۲۰۱۷ در خودروهای پروتون به کار گرفته شدند.

سال ۲۰۱۶ با تغییرات گسترده‌ای برای پروتون همراه بود. علاوه بر عوض شدن مدیرعامل و معاون مدیرعامل، پروتون لوگوی خود را نیز عوض کرد. همچنین دولت مالزی به شرط همکاری نزدیک پروتون با یک شرکت خارجی، یک وام تقریبا ۴۰۰ میلیون دلاری به این شرکت داد. شرکت‌های مختلفی از جمله سوزوکی، اشکودا، گروه پژو-سیتروئن، رنو و جیلی گزینه‌های پروتون برای این همکاری بودند. در نهایت شرکت جیلی بود که در سال ۲۰۱۷، ۴۹.۹٪ سهام پروتون را از DRB-HICOM خرید و بعدها سهم خود را به ۵۱ درصد افزایش داد تا پروتون را کاملا در اختیار بگیرد. لوتوس که از سال ۱۹۹۶ زیر نظر پروتون فعالیت می‌کرد از عرصه خودروهای اسپرت کاملا محو شده بود تا اینکه در سال ۲۰۱۶ بالاخره اعلام کرد که به سوددهی رسیده است.

پروتون که در بازار داخلی خود بسیار موفق بوده است در تلاش است تا در سال‌های جاری به عرصه رقابت بین‌المللی باز گردد. متخصصین معتقدند شرکت جیلی می‌تواند کاملا پروتون را متحول کند. در حال حاضر طرفداران خودروی پروتون منتظر عرضه اولین شاسی‌بلند پروتون با نام بویو (Boyue) هستند که قرار است اواخر سال ۲۰۱۸ عرضه شود.

بد نیست به این نکته  اشاره کنیم که پروتون مدت کوتاهی در ایران فعالیت می‌کرد و در سال ۱۳۸۱، توسط زاگرس خودرو با چهار مدل پروتون ویرا، پروتون جن-۲، پروتون واجا و پروتون ساگا وارد بازار ایران شد. پس از برجام نیز خبرها حاکی از حضور پروتون در ایران با ۶ مدل جدید بودند اما با پیچیده شدن شرایط برجام و بازگشت برخی تحریم‌ها، عملا این برنامه تا مدت نامعلومی به تعویق افتاده است.

 

تاریخچه برند پروتون

 

دسته بندی مقالات

خودرو

موتور سیکلت

ماشین ‌آلات سنگین