لطفا منتظر بمانید...

زمان تقریبی مطالعه مقاله :9 دقيقه

هر آنچه باید در مورد باتری خودرو بدانید

 

یکی از مهم‌ترین قطعات خودرو که سلامتی آن سلامتی خودرو را تضمین می‌کند باتری ماشین است. نگهداری نامناسب و عدم رعایت نکات لازم برای حفظ باتری باعث کاهش عمر آن می‌شود و با عملکرد نامناسب باتری در مقابل قطعات بیشتری را از خودرو دچار مشکل کند. در این مقاله به بررسی انواع باتری‌های خودرو، زمان تعویض آن و هر آنچه نیاز است در مورد باتری بدانید پرداخته‌ایم.

باتری خودرو را می‌توان قلب الکتریکی خودرو دانست که طی یک تبدیل، انرژی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. از وظایف اصلی باتری می توان به تأمین نیروی مورد نیاز استارت و فراهم کردن انرژی الکتریکی مورد نیاز خودرو زمانی که دینام مقداری بیش از نیاز خودرو تامین کرده است اشاره کرد. باتری ماشین از مدل باتری‌های قابل شارژ است که از جعبه باتری، صفحات مثبت، صفحات منفی، صفحات عایق، قطب‌های باتری، درپوش باتری، پلاک مشخصات باتری و الکترولیت تشکیل شده است.

 

باتری ماشین

 

ظرفیت باتری خودرو هم میزان مشخصی دارد که به عواملی چون مساحت صفحات باتری، تعداد صفحات باتری، مقدار الکترولیت، قدرت الکترولیت، تازه و یا قدیمی بودن باتری و دمای کارکرد آن بستگی دارد.

 

انواع باتری های خودرو

باتری‌های خودرو بر اساس کاربرد خود دو مدل اصلی را تشکیل می‌دهند باتری‌های LM و باتری‌های FM.

 

باتری ماشین

 

  • باتری های LM یا غیر سیلد (Unsealed)

باتری‌های LM که نام آن‌ها مختصر Low Maintenance است باتری‌هایی هستند که به مراقبت کمتری نیاز دارند و غیرسیلد نامیده می‌شوند. این باطری‌ها دارای صفحات سرب آنتیموان و کلسیم (دو آلیاژی یا هیبرید) هستند. این باتری‌ها که به عنوان باتری تر نیز شناخته می‌شوند به دلیل قیمت پایین استفاده زیادی دارند.

 

  • باتری های FM یا سیلد (Sealed)

باتری‌های FM که نامشان مختصر Free Maintenance است به باتری‌هایی گفته می‌شود که نیازی به مراقبت نداشته و سیلد نامیده می‌شوند. این باتری‌های دارای صفحه سرب-کلسیم و کلسیم هستند.

باتری‌های سیلد که به عنوان باتری خشک نیز شناخته می‌شوند مزیت‌های زیادی نسبت به باتری‌های تر دارند این باتری‌ها به مراقبت‌های پیشگیرانه کمتری نیاز دارند، دارای عمر طولانی‌تر، شارژ سریع‌تر، مقاومت بیشتر در برابر شارژ بیش از حد (over charge)، ایمنی بیشتر، کاهش خوردگی ترمینال ها و زمان نگهداری مجاز (Shelf Life) طولانی‌تری هستند. این نوع باطری ها در برابر عیوب ناشی از دشارژ عمیق (Deep Discharge) به خاطر افزایش ریزش بار صفحات به سرعت از کار می‌افتند. به دلیل جامد بودن مواد استفاده شده در باتری‌های سیلد نیازی نیست که نگران ریختن اسید روی خودرو و درون محفظه موتور باشید.

 

 

توجه داشته باشید به دلیل اینکه در صورت نیاز به آب نمی‌توان به باتری سیلد آب اضافه کرد (چرا که مهر و موم هستند) و غلظت ویژه آن را با هیدرومتر اندازه گرفت، پیشنهاد می‌کنیم که در آب و هوای گرم از باتری غیر سیلد یا تر استفاده کنید.

 

انتخاب باتری مناسب

در انتخاب باتری به نکات و موارد زیر دقت داشته باشید تا بهترین نتیجه ممکن را بگیرید.

  • خشک بودن یا تر بودن باطری

با توجه به نیاز خود، باتری مورد نیاز خود را انتخاب کنید. البته بدانید که باتری‌های خشک در اکثر موارد نسبت به باتری‌های تر سرتر هستند و اصلی ترین مزیت باتری تر در ارزان‌قیمت‌تر بودن آن است.

 

  • آمپراژ باتری

شرکت‌های سازنده خودرو آمپراژ مشخصی به عنوان حداقل مقدار آمپر مجاز برای باتری خودرو تعیین می‌کنند. توجه کنید که اگر از تجهیزات و امکاناتی اضافی نظیر باند، ساب ووفر، آمپلی فایر و ... در خودروی خود بهره‌مند هستید از یک باتری با آمپرهای بیشتر استفاده کنید.

 

  • قیمت باتری

به صورت کلی ترتیب قیمتی باتری‌ها به عوامل زیر بستگی دارد و رابطه مستقیمی با آنها دارد:

هر چه باتری عمر بیشتری داشته و به اصطلاح کهنه‌تر باشد قیمت کمتری خواهد داشت.

قیمت باتری با افزایش آمپراژ آن بیشتر می‌شود.

باتری‌های خشک عموما از باتری‌های تر گران‌تر هستند.

باتری‌های خارجی، مثلا کره‌ای، از باتری‌های داخلی قیمت بیشتری دارند.

 

  • کشور و برند سازنده باتری

به دلیل آنکه فرایند ساخت باتری آسیب‌های قابل توجه و عمدتا جبران ناپذیری به محیط زیست وارد می‌کند هیچ کشور اروپایی به تولید باتری خودرو نمی‌پردازد. باتری‌های موجود در بازار کشور ساخت کره جنوبی، چین، ترکیه و ایران هستند. بیشترین کیفیت از آن باتری‌های کره‌ای است که با برند دوو، دلکور، پوما، سین، شارک، اوراستارت، تایگر و ... عرضه می‌شوند. کیفیت باتری‌های ایرانی نیز از باتری‌های ترکیه‌ای بالاتر است.

 

  • تاریخ تولید باتری

همانطور که می‌دانید عامل اصلی فرسوده شدن باتری، شارژ و دشارژ شدن آن است ولی آگاهی از تاریخ تولید باتری در انتخاب باتری مناسب و تازه‌تر نقش بسزایی دارد.

در ادامه روش تشخیص تاریخ تولید باتری‌های کره‌ای و ایرانی را شرح می‌دهیم. در شکل زیر یک باتری کره‌ای را می‌بینید که عبارت 4LR21 روی آن حک شده است.

 

4: سال ساخت 2014

L: حرف دوازدهم الفبای انگلیسی است، لذا ماه ساخت باتری دوازدهمین ماه میلادی یعنی دسامبر است.

R: حرف اول نام کارخانه تولید کننده باتری است.

21: روز تولید باتری است.

 

در ادامه یک باتری ایرانی را میبینیم که شماره سریال 930423G40081 روی آن ثبت شده است.

 

عدد 93 در ابتدای شماره سریال باتری نشان‌گر سال تولید آن است یعنی سال 1393 شمسی.

 

 

علت های خراب شدن باتری

 

باتری ماشین

 

عمر یک باتری به ریزش مواد فعال صفحات آن در اثر انقباض و انبساط این صفحات حین فرآیند شارژ و دشارژ اتفاق می‌افتد بستگی دارد.

عوامل زیر تاثیر مستقیمی بر کاهش عمر باتری و خرابی آن دارند:

  • کاهش الکترولیت

این مورد در 50% موارد عامل اصلی از کار افتادن باتری خودرو است و ناشی از گرمای بیش از اندازه در زیر کاپوت یا شارژ بیش از حد باتری است.

 

  • دشارژ زیاد

روشن گذاشتن چراغ‌های ماشین یا دیگر تجهیزات الکتریکی در طولانی مدت و مواقعی که نیازی به آن‌ها نیست باعث می‌شود مداوما از باتری برق کشیده شود که باعث کاهش عمر و به اصطلاح خوابیدن باتری می‌شود.

 

  • استفاده بیجا یا استفاده از باتری با سایز نامناسب

  • شل شدن تسمه دینام

  • بدون شارژ ماندن طولانی باتری

  • لرزش بیش از اندازه

لق بودن بست‌ها و نگهدارنده های باتری و اتصالات داخلی خودرو لرزش زیادی را در آن پدید می آورد که تاثیر مستقیمی بر عمر باتری دارد.

 

  • استفاده از آب آلوده

  • خوردگی‌های درون باتری و خودرو

  • یخ زدن باتری

 

 

نکات نگه داری و پیشگیری از خرابی باتری

 

باتری ماشین

 

نکات زیر در بهبود کارکرد باتری ماشین و پیشگیری از خرابی آن تاثیر موثری دارند:

  1. بررسی سطح الکترولیت، محکم بودن سر باتری‌ها، تمیز کردن سطوح خورده شده قطب و سر باتری و در آخر چک کردن تسمه دینام از مواردی هستند که همواره باید مورد توجه قرار بگیرند.
  2. معمولا اقدامات پیشگیرانه و نگهداری بسته به نوع باتری و شرایط آب و هوایی متفاوت است. ولی حتما حداقل یکبار قبل از شروع سرما و در فصل سرما بصورت ماهانه اقدام به انجام آنها کنید.
  3. اگر متوجه شدید که سطح الکترولیت در باتری‌های تر یا غیر سیلد پایین آمده است، با آب مقطر تا سطح مشخص شده توسط شرکت سازنده باتری (معمولا 2 میلیمتر بالاتر از سطح صفحات) را پر کنید.

توجه داشته باشید که در گرمای بیش از اندازه درون باتری تر یا غیر سیلد آب نریزید، چرا که باعث سرریز شدن اسید باتری و خرابی رنگ و اتصالات درون خودرو خواهد شد.

 

 

روش‌های افزایش عمر باتری ماشین

  1. یکی از بهترین روش‌های افزایش عمر باتری، نگهداری مستمر از باتری و موتور خودرو است.
  2. در آب و هوای سرد باتری را کاملا شارژ و موتور را گرم نگه دارید.
  3. در آب و هوای گرم، مرتبا سطح الکترولیت را بررسی کرده و آب باتری را به سطح لازم برسانید (مخصوص باتری‌های تر).
  4. هرگز به باتری آب آلوده یا اسید اضافه نکنید و بیش از اندازه آن را پر نکنید. (مخصوص باتری‌های تر)
  5. قبل از روشن کردن ماشین خصوصا در فصل سرما کلیه تجهیزات برقی و چراغ های خودرو را خاموش کنید (این کار فشار وارده بر باتری هنگام استارت زدن را کاهش می‌دهد).
  6. روشن گذاشتن کلیه چراغ‌ها یا تجهیزات جانبی برقی دیگر خودرو و دشارژ کامل باتری خصوصا در باتری بدون مراقبت و نگهداری، سبب خراب شدن باتری اتومبیل می‌شود. بعد از شارژ کامل باتری برای تعیین خسارات وارده احتمالی باتری را تست کنید.
  7. بار پارزیتیک را به کمتر از 120 میلی آمپر کاهش دهید.
  8. باتری‌هایی که شارژ کامل دارند را در مکان های سرد قرار دهید و مرتبا هنگامی که مقدار شارژ آنها به کمتر از 80 درصد می رسد یا بعد از 6 ماه (هر کدام زودتر اتفاق بیافتد) آن‌ها را شارژ کنید.
  9. در آب و هوای سرد، افزایش قطر کابل باتری (نمره سیم کوچکتر) به افزایش توان دسترسی باتری برای استارت موتور کمک می‌کند.

 

نکات ایمنی لازم هنگام کار با باتری

 

باتری ماشین

 

باتری‌های سرب اسیدی دارای الکترولیتی از جنس سولفوریک اسید هستند که ماده‌ای بسیار سمی و خورنده است. این ماده در هنگام شارژ باتری گازی از خود متصاعد می‌کند که در صورت جرقه در کنار آن منفجر خواهد شد و صدمات شدیدی بر جای می‌گذارد. هنگام کار با چنین باتری‌هایی به موارد زیر توجه داشته باشید:

  • محیطی که درون آن هستید از تهویه مطبوع سالمی برخوردار باشد.
  • هرگونه جواهرات را از بدن خود دور کنید.
  • لباس محافظت کننده بدن و استفاده از عینک ایمنی مخصوص کاملا ضروری است.
  • هنگام تست باتری، استارت باتری به باتری و یا نصب و شارژ باتری جانب احتیاط را رعایت کرده و کلیه دستورات سازنده باتری را دنبال کنید.

 

در این مقاله به معرفی و بررسی انواع باتری‌های خودرو و نکات ضروری در ارتباط با آنها پرداختیم. امیدواریم مطالعه این مطلب دیدگاه کاملتری نسبت به باتری خودرو و انتخاب مناسب آن به شما بخشیده باشد.

 

دسته بندی مقالات

خودرو

موتور سیکلت

ماشین ‌آلات سنگین