لطفا منتظر بمانید...

زمان تقریبی مطالعه مقاله :4 دقيقه

گشتاور و قدرت موتور چیست؟ | تفاوت گشتاور و قدرت موتور؟

 

معمولا زیاد می‌شنویم که موتور فلان خودرو انقدر توان و انقدر گشتاور دارد، ولی آیا بزرگ بودن یک عدد نشان برتری موتور است؟ فرق توان و گشتاور چیست؟ واقعیت ماجرا چیست؟ در این مقاله سعی می‌کنیم تعریف درست و روشنی از قدرت و گشتاور خودرو ارائه داده و تفاوت آن با مشخصه‌های دیگر خودرو مثل توان را بررسی کنیم.

 

گشتاور و توان خودرو

 

گشتاور خودرو

 

گشتاور یا تورک (Torque) در واقع نیروی چرخشی وارد بر جسم است که آن را دچار گردش می‌کند. اندازه آن نیز برابر مقدار نیروی وارد بر جسم ضربدر طول آن نسبت به محور است که با افزایش نیرو یا طول اهرم بیشتر می شود. برای مثال وقتی پیچ‌های لاستیک خیلی سفت باشند، طول محور آچار چرخ را با لوله‌ای افزایش می‌دهیم تا با نیروی قبلی، گشتاور بیشتری به آنها وارد شده و باز شوند.

 

 

روش محاسبه حداکثر گشتاور خروجی موتور خودرو اینگونه است که دستگاه های مخصوصی را به خروجی میل لنگ موتور وصل می‌کنند. پس از آن مقدار حداکثر گشتاور تولید موتور را که معمولا در سرعت‌های پایین بدست می آید محاسبه می‌کنند. جواب بدست آمده مقدار حداکثر گشتاور خروجی موتور است. البته جالب‌تر آنکه با جایگذاری گشتاور خروجی در فرمول ساده‌ای به حداکثر توان موتور دست میابند. گشتاور خروجی واحدی برابر نیوتن‌متر یا پوند‌فوت دارد، همینطور واحد توان، اسب بخار یا کیلووات است.

 

معنای توان و گشتاور در زندگی

تا اینجای مطلب به تعریف فیزیکی گشتاور و توان خودرو پرداخته و حالا بهتر است که به تعریفی عملی‌تر و ملموس‌تری روی بیاوریم.

برای مثال وقتی گفته می‌شود که یک موتور 14.5 کیلووات در دور 7500 rpm قدرت دارد یا به تعبیر دیگر حداکثر قدرت ایجاد شده در این موتور برابر 19.44 اسب بخار در دور 7500 rpm است، یعنی با افزایش دور موتور از 0 تا 7500 rpm توان و قدرت موتور افزایش می‌یابد ولی با رسیدن دور موتور به 7500 rpm توان موتور به حداکثر خود می‌رسد و پس از آن شاهد افزایش قدرتی نخواهیم بود.

حال اگر عنوان شود که گشتاور یک موتور 17.5 نیوتن متر در دور موتور 6000 rpm است یعنی حداکثر شتاب حاصل در این موتور برای رسیدن از سرعت 0 به 100 کیلومتر بر ساعت در دور موتور 6000 rpm با مقدار 17.5 نیوتن برای یک متر حرکت برابر خواهد بود.

 

گشتاور خودرو

 

برای درک بهتر رابطه گشتاور و دور موتور به مثال زیر توجه داشته باشید:

فرض می‌کنیم دو دونده با عنوان X و Z داریم دونده X بازوان قدرتمندی دارد ولی سرعت دویدنش کم است، در عوض دونده Z بازوان کم قدرت ولی سرعت دویدن زیادتری دارد.

این دو ورزشکار موظفند باری 100 کیلوگرمی که در 20 جعبه 5 کیلویی تقیسم شده است را از مکانی به مکان دیگر ببرند.

دونده X به دلیل توان بالا در هر رفت و آمد 4 جعبه را بر می‌دارد ولی آرام به مسیر ادامه می‌دهد. در همین حین دونده Z به دلیل توان کمتر در هر رفت و آمد 2 جعبه را بر میدارد ولی در عوض سریع بین دو نقطه جابجا می‌شود.

رابطه این دو دونده به گونه‌ای است که پس از اینکه دونده اول 4 جعبه خود را منتقل کرد، دونده دوم نیز با سرعت 2 جعبه دیگر را جابجا کرده و همین مقدار جعبه را منتقل کرده است. در نهایت هر دو دونده موفق می‌شوند در زمان یکسانی بار 100 کیلوگرمی را جابجا کنند.

 

 

در این مثال توان و قدرت بازوی دونده‌ها به گشتاور موتور تشبیه می‌شود و سرعت دویدن به دور موتور. همینطور چون هر دو ورزشکار در مدت زمان یکسانی کار انجام داده اند توان آن‌ها برابر است.

دقت کنید چیزی که هنگام شتاب گیری خودرو احساس می شود گشتاور آن است توان موتور چیزی نیست که به صورت فیزیکی احساس شود.

 

گشتاور خودرو

 

تفاوت توان و گشتاور موتور

توان و گشتاور موتور دو عاملی هستند که مانند قلب و مغز انسان همواره در حال تبادل و همکاری با هم هستند و در کنار هم معنی می شوند. ولی می‌توان گفت که خودروهایی با توان موتور زیاد شتاب کلی بهتر و سرعت بیشتری دارند. این مدل خودرو ها معمولا در مسابقات استفاده می‌شوند که سرعت بیشتر ملاک اصلی رقابت است.

از طرفی ماشین‌هایی با گشتاور زیاد شتاب اولیه بالاتری داشته و در سرعت‌های پایین با استفاده بهینه در کاهش مصرف سوخت نقش بسزایی دارند. این مدل موتورها نیز در کامیون ها و وانت‌ها که به کشیدن بار نیاز دارند دیده می‌شود.

 

گشتاور خودرو

 

 

در نهایت توجه داشته باشید که موتور هر خودرویی در یک دور موتور مشخص حداکثر خروجی گشتاور را در اختیار راننده قرار می‌دهد و این دور موتور که به صورت بازه و یا عدد خاصی است، بهترین زمان برای تعویض دنده است. بهترین حالت مصرف سوخت خودرو را معمولا در این دور موتور مشاهده می‌کنیم پس دانستن اینکه حداکثر گشتاور موتور در چه دور موتوری در اختیارمان قرار خواهد گرفت به ما کمک می‌کند بتوانیم بهترین زمان را برای تعویض دنده انتخاب کرده و به بهترین سیکل مصرف سوخت برسیم.

 

دسته بندی مقالات

خودرو

موتور سیکلت

ماشین ‌آلات سنگین